ياكوب ادوارد پولاك ( مترجم : كيكاووس جهان دارى )
508
سفرنامه پولاك ( ايران و ايرانيان ) ( فارسى )
ارتفاع از سطح دريا مثلا به اندازهء درهء لار نزديك تهران مصونيت مطلق در برابر تبلرز ، اسهال و و با مىدهد ؛ بيماران مبتلا به اسهال خونى و تب كه به آنجا مىروند بدون خوردن داروئى خودبخود درمان مىشوند . در فصلى كه ماندن در شهر بيشترين خطر را در بردارد ، زندگى در اين ارتفاعات بسيار خوب است ؛ اما در اواخر پائيز مىتوان نقطهاى را كه قدرى كمارتفاعتر باشد براى اقامت برگزيد و به اندازهء كافى از اين بيماريها ايمن بود . همواره بايد بخاطر داشت كه آن مقدار قوهء مقاومت كه مسافر ذخيره دارد به مرور زمان رو به كاستى مىگذارد و تاوان يك كوتاهى مختصر را با ساليان دراز رنجورى بايد داد ، چه اين قصور باعث مىشود كه جرثومهء بيمارى در بدن وارد شود و به صورت نامحسوسى در آن بماند تا اينكه ناگهان يك باره بروز و جلوه كند . پس بايد بدقت مواظب حال و مزاج خود بود . به محض احساس كوچكترين ناراحتى و ناسازى بايد پيش از موقع به بستر رفت و نبايد منتظر ماند تا خستگى آدمى را از پاى درآورد ، بايد كارى كرد كه بدن عرق كند و به محض بروز عرق نبايد با برهنه كردن بدن جريان آن را قطع كرد . ديدن علائم اسهال يا اسهال خونى خفيف ايجاب مىكند كه به پرهيز غذائى معتدل و معقولى پايبند شويم و از بستر برنخيزيم تا اينكه بيمارى مزمن نشود . به خوردن قدرى ترياك و گرد دور « 5 » اكتفا نشود ؛ اين داروها حد اكثر آنكه تا چند روز بيمارى را پنهان مىدارد اما نه قدرت غلبه بر مرض را دارد و نه اصولا خوردن آنها نافع است . عطف توجه خاص به محل خوابيدن توصيه مىشود . بهتر است در صورت امكان آن را قدرى بالاتر از سطح زمين تعبيه كنند و خوب خود را بپوشانند زيرا در غير اين صورت با تعويض سريع درجهء حرارت پس از نيمه شب آدمى با احساسى از سرما و لرز از خواب برمىخيزد و اين خود نشانهاى است از آنكه تب در خواهد رسيد . هيچچيز مسافر را بيش از چند ساعت خواب آسوده نيرو نمىدهد . براى پوشش هيچچيز بهتر از پتوهاى ايرانى نيست و پاشيدن گرد حشرات اصلى و غير تقلبى در بستر مسافر را از شر حشرات حفظ مىكند . از اين گذشته خوب است پشهبندى كه وزن كمى هم دارد با خود بردارند و اطراف آن را به خوبى زير بستر قرار دهند زيرا هرگاه كوچكترين سوراخى وجود داشته باشد پشهها به داخل نفوذ مىكنند و با نيش خود خواب از چشم هركس مىربايند . ديگر اينكه مناسب است اديال ايرانى كوچكى هم جزو اسباب سفر منظور شود - و اين چيزى است كه در سرحد مىتوان آن را به قيمت دو تومان خريد - و چون هيچ كجا كف منزلها را سنگ فرش نمىكنند ، به عنوان زيرانداز از آن استفاده كنند . چادرهاى كوچك ايرانى كه به آن « آفتابگردان » مىگويند بسيار مفيد فايده است ؛ البته قيمت آن بين هشت تا ده تومان برآورد مىشود ؛ به اندازهء نصف بار قاطر جا مىگيرد و برپا كردن آن چند نفر نوكر مىخواهد . هركس اجازه دارد در
--> ( 5 ) . Dower